Kreta

Informatie over regio Kreta

• Reisinformatie

  
  Bijdrage schrijven
  
  

  Omgeving & cultuur

  
  Bijdrage schrijven
  
  

  Bereikbaarheid & openbaar vervoer

  
  Bijdrage schrijven
  
  

  Beleven & genieten

  
  Bijdrage schrijven
  
  

  Voor Kreta is er nog geen informatie geschreven. Heeft u interessante, leuke of verrassende informatie? Schrijf een reisverslag over deze regio.

  ---

  Toevoegen bijdrage

  Voor Kreta is er nog geen informatie geschreven. Heeft u interessante, leuke of verrassende informatie? Schrijf een reisverslag over deze regio.

  ---

  Toevoegen bijdrage

  Voor Kreta is er nog geen informatie geschreven. Heeft u interessante, leuke of verrassende informatie? Schrijf een reisverslag over deze regio.

  ---

  Toevoegen bijdrage

  Voor Kreta is er nog geen informatie geschreven. Heeft u interessante, leuke of verrassende informatie? Schrijf een reisverslag over deze regio.

  ---

  Toevoegen bijdrage

  ---

  

  Kreta
  
  Kreta, het schitterende antieke eiland van de oneindige raadsels, is, ondanks zijn vele schatten, nog ongerept. Dit is de schakel tussen de klassieke beschaving van het Middellandse Zeegebied en de eeuwenoude cultuur van Egypte en Klein-Azië. Het overwegend kale eiland van Koning Minos is dus in feite een ideale (kunstzinnige, re... verder lezen

  Kreta
  
  Kreta, het schitterende antieke eiland van de oneindige raadsels, is, ondanks zijn vele schatten, nog ongerept. Dit is de schakel tussen de klassieke beschaving van het Middellandse Zeegebied en de eeuwenoude cultuur van Egypte en Klein-Azië. Het overwegend kale eiland van Koning Minos is dus in feite een ideale (kunstzinnige, religieuze en zelfs taalkundige) brug tussen drie werelddelen: Azië, Afrika en Europa.
  
  Het uitgestrekte eiland wordt doorkruist door de hoge toppen van de Witte Bergen, de Berg Ida, het Dikti-gebergte en de Hoogvlakte van Lasithi, maar er zijn ook diverse vlakten, zoals de vruchtbare Vlakte van Messarà, aan de zuidkant. Het kale, onbegaanbare bergland is rijk aan bronnen en kloven, waarin in de winter het water onstuimig voortstroomt en meewerkt aan het modelleren van het Kretenzische landschap, terwijl in de zomer de felle, meedogenloze zon de stroompjes doet droogstaan.
  
  Overal openen zich kloven en ravijnen, kleine hoogvlakten en smalle dalen en passen. Het eiland wordt gedomineerd door de hoge toppen van het Ida-gebergte, die vanaf het gehele eiland te zien zijn; dit wordt beschouwd als de geboorteplaats van Zeus, de grote vader der Goden van de Olympus, wiens machtssymbool, de stier met zijn krachtige horens, waarschijnlijk werd geïdentificeerd met de twee spitsvormige toppen van de Berg waartussen de Ideon Antron, Geboortegrot van Zeus, ligt.
  
  Zeer waarschijnlijk is in dit landschap met zijn horenvormige toppen en met de geboortegrot van de grote God, de symbolische voorstelling van de Dubbele Horens ontstaan, die in alle Minoïsche paleizen en heiligdommen herinnert aan de aanwezigheid van de God en aan de macht die hij aan het koningshuis had geschonken.
  
  De rijkdom van het eiland Kreta is vooral de schoonheid van de kust: een afwisselend landschap met baaien, kloven, grotten, ravijnen en natuurlijke inhammen, die goed te bereiken zijn. De steile rotsklippen weerspiegelen in het glasheldere water van de Libische en de Kretenzische (of Egeïsche) Zee. Dit was eeuwenlang een zekere haven voor de schepen die de Middellandse Zee bevoeren op ontdekkingstocht naar onbekende streken, op zoek naar nieuwe handelspartners en toekomstige politieke en culturele relaties: van Egyptenaren tot Cyprioten, Rhodos, Foeniciërs, Minoërs, Mycenen, Grieken, Romeinen, Byzantijnen, Arabieren, Kruisvaarders, Italiaanse Zeerepublieken, Turken etc. tot aan de moderne militaire vloten en de vele toeristische boten en plezierjachten.
  
  De afwisselende geschiedenis van het eiland, die wordt gekenmerkt door belegeringen en invasies, is een getuigenis van het interesse dat veel volkeren, niet altijd met vredelievende bedoelingen, hadden voor het eiland Kreta. In het Paleolithicum en Mesolithicum werd het eiland waarschijnlijk bewoond door jagers. In het VIIde tot IVde millennium v. Chr. moeten neolitische volkeren het eiland met primitieve vaartuigjes vanuit Anatolië (het huidige Turkije) in Klein-Azië hebben bereikt. Zij brachten plantenzaadjes en huisdieren mee en begonnen al snel met het pottenbakken in grotten of in eenvoudige langwerpige hutten, die zij maakten van takken en hout. Er zijn hier, evenals elders, een groot aantal steatopygische afgodsbeeldjes (vrouwenfiguren met overvloedige vetafzetting op het zitvlak) gevonden die, in de gehele culturele wereld rondom de Middellandse Zee, wijzen op het bestaan van een diepgeworteld geloof in een Grote Moedergod, symbool van vruchtbaarheid en rijkdom, die bleef bestaan in de daaropvolgende perioden en de belangrijkste godheid was van de Egeïsche wereld.
  
  Rond 3000 v. Chr. kwamen andere Anatolische volkeren, waarschijnlijk van dezelfde stam, waaruit later het machtige Hettieten-volk ontstaat, dat op de hoogvlakten van het huidige Turkije leefde, naar Kreta. Zodoende ontstond op Kreta een fusie van de traditionele plaatselijke beschaving met de buitenlandse cultuur van de nieuwkomers, die leidde tot het ontstaan het Bronzen Tijdperk. Dit is de meest belangrijke periode in de Kretenzische geschiedenis, bekend als de Minoïsche Beschaving, naar de mythische Koning Minos. De macht die de steden van het eiland tussen 2700 en ongeveer 1100 v. Chr. hadden (een hoogtepunt werd bereikt tussen 2000 en 1450 v. Chr.) wordt verhaald in de verrichtingen van de Goden, die vaak op Kreta wonen, en door de mythische sagen, die in de gehele klassieke wereld, maar ook nog in onze moderne westelijke cultuur, bekend waren en zijn.
  
  Het Tribuut dat Koning Minos jaarlijks van Athene eiste bestond uit twaalf jonge meisjes en jongens uit aristocratische families, die werden opgeofferd aan zijn monsterlijke zoon, de Minotaurus, half mens half stier. Dit verhaal wijst gedeeltelijk op ware geschiedkundige gebeurtenissen die plaatshadden toen de macht op zee van het Minoïsche Kreta zich uitstrekte tot aan Athene, en Athene gedwongen was regelmatige tributen te sturen naar het grote eiland, waaronder slaven, totdat de Atheners in opstand kwamen (in de mythologie wordt deze opstand vertaald in de figuur van de bevrijder Theseus, zoon van Aigeus, Koning van Athene). Tegelijkerheid hadden politieke onderhandelingen en huwelijken plaats, zoals blijkt uit de liefdesgeschiedenis van de jonge Athenese held met de dochter van Koning Minos, Ariadne.
  
  In ieder geval was de Minoïsche tijd een periode van grote bloei voor het eiland; er werden schitterende paleizen gebouwd door de adellijke families, die zich met allerlei soorten activiteiten op hun grondgebied bezighielden en daarvan ook de vruchten plukten. Maar zij verdeelden die vruchten ook onder het gehele volk en dit systeem moet zeker succes hebben gehad. Na de allesverwoestende aardbeving, die gepaard ging met een grote vloedgolf en met branden, en, rondom 1700 v. Chr., met invasies van Griekse volksstammen, die verwoestten wat nog over was, werden de meeste paleizen, wat kleiner, maar in praktisch dezelfde stijl, herbouwd. Het leven was vrij rustig totdat, rond 1450 v. Chr., de grootste vulkaanuitbarsting aller tijden aan deze tweede fase van het Minoïsche Kreta een einde maakte.
  
  Deze natuurramp, die plaatshad op het eiland Santorini (Thera), had een dergelijke omvang, dat hij zelfs in de Bijbel wordt genoemd. Waarschijnlijk ontstond door dit gebeuren de Atlantis-mythe, dwz. de ondergang van een schitterende beschaving, die met zijn gouden steden onder de zeespiegel verdween. Archeologisch gezien lijkt deze ramp bewezen door de verscheidene meters as en vulkaanslakken van Thera, die zelfs, op duizenden kilometers afstand, in de Golf van Taranto, gevonden zijn. De weelde van de machtige Minoïsche vorstenhuizen is, evenals die van de koningen uit het Nabije Oosten, terug te vinden in de grote, luxueuze paleizen, villa’s en woningen van waaruit een ware thalassokratia (“domein over de zeeën”) werd uitgevoerd over de Egeïsche Zee. De vertegenwoordigers uit deze geslachten tekenden hun onderhandelingen, rekeningen en contracten op op lemen tafeltjes in een taal, die leek op het latere klassieke Grieks en in een schrift, dat lijkt op hiërogliefen maar nog steeds niet geheel ontcijferd is.
  
  Er was een druk handelsverkeer met de omringende eilanden, met het Foenicische Syrië, met Klein-Azië en met Egypte. In Egyptische documenten worden in feite de Keftìou genoemd, een geällieerd volk dat geïdentificeerd wordt met de Minoïsche Kretenzers. De vele graven hebben een gecompliceerde en veelzijdige wereld aan het licht gebracht, de grafvondsten wijzen op een geloof in een bovenaardse wereld. Onder de religieuze symbolen domineren, naast de Dubbele Horens, de Dubbele Bijl, waarmee de koning-priester zijn dubbele (politieke en religieuze) macht uitvoerde: de beslissing over leven en dood met een kling voor de burgers en de andere voor de aan de goden opgedragen mensenoffers.
  De Minoïsche cultuur verspreidde zich ook over het nabije Peloponnesische schiereiland, waar de bloeiende steden Argos, Pylus, Nauplius, Mycene en Tyrus in de weerspiegeling van de Minoïsche beschaving leefden. Toen de Peloponnesische volkeren uit de streek Achaea, die zwaar getroffen was door de vulkaanuitbarsting, de verzwakte en gehavende kusten van Kreta binnenvielen en zonder veel moeite de steden veroverden, had een van de meest zonderlinge omwentelingen plaats.
  
  De Myceense beschaving, die was voortgevloeid uit de Minoïsche cultuur en daarvan diepgewortelde elementen in zich had, verspreidde zich nu weer over Kreta om de beschaving waaruit zij was voortgekomen te vervangen.
  
  De Myceense Tijd was voor Kreta een periode van grote bloei en macht, en uit deze tijd stammen de gebeurtenissen, die nog slechts voortbestaan in epische heldenverhalen en mythen, zoals de, door Homerus beschreven, deelname van Kretenzische helden aan de Oorlog van Troje. De Achaeïsche koningen belegerden zelfs dezelfde plaatsen als de Minoïsche koningen vóór hen, ze herbouwden en verbouwden deze steden, en hun documenten zijn geschreven in een taal, die de voorloper is van het klassieke Grieks en in een schrift (het Lineair B) dat lijkt op dat van hun voorgangers (het Lineair A).
  
  Rond 1050 v. Chr. kwam de Myceense Beschaving ten einde met de invallen van, van het vasteland afkomstige, Dorische volksstammen (in Kreta evenals in de rest van Griekenland) en dit was het begin van de Griekse Beschaving. Kreta werd een grote mogendheid met een groot aantal stadsstaten die het grote economische en culturele erfdeel van het Myceense rijk te land en op zee verdeelden, maar trouw bleven aan hun Dorische taal en cultuur.
  
  Het rijke, machtige eiland met zijn strategische ligging onderhield intensieve contacten met het Oosten. De import van een grote verscheidenheid aan produkten en de aankomst van ambachtslieden werkten mee aan het ontstaan van de klassieke Griekse stijl, waarin tevens een duidelijke Grieks-Anatolische invloed te vinden is. Met dit verleden van historische tradities viel Kreta in handen van de Romeinen, nieuwe heersers over de Middellandse Zee.
  
  In de eerste eeuw v. Chr. veroverde Metellus (wiens bijnaam de Kretenzer was) het eiland dat zodoende onder het domein van de Eeuwige Stad kwam. Tijdens het Romeinse Keizerrijk vormde Kreta tezamen met Cyrenaica (het huidige Lybië) één enkele provincie, een van de rijkste districten van het gehele keizerrijk. De gouverneur had zijn residentie in Gòrtys, op de Hoogvlakte van Messarà. In de laat-Romeinse tijd was het eiland het mikpunt van de veroveringszucht van veel mediterrane volkeren en de geschiedenis werd dramatisch en onoverzichtelijk. Het eiland werd voortdurend bedreigd door aanvallen van buiten.
  
  Vanaf 324 maakte Kreta, evenals de rest van Griekenland, deel uit van het Byzantijnse Keizerrijk en in 823 werd het, na eeuwenlange aanvallen, door de Arabieren veroverd, die hier tot 961 zouden blijven. In dat jaar versloeg de latere Keizer Nikeforos Fokas de Byzantijnse vloot na een bloedige strijd. Na de Vierde Kruistocht werd Kreta betwist tussen de zeerepublieken Venetië en Genua; de Dogenstad had de overhand. Het Venetiaanse domein duurde van 1204 tot 1669; in deze periode kwamen de Kretenzers regelmatig in opstand, hiervan zijn overal op het eiland nog sporen te zien. In 1645 werd het eiland door de Turken aangevallen en belegerd, maar de uiteindelijke overgave had pas 24 jaar later plaats, met de val van de hoofdstad Hiraklion (1669).
  
  In de Turkse tijd hadden veel geloofsvervolgingen en moorden plaats en er viel een groot aantal onschuldige slachtoffers. Kreta bleef onder buitenlandse belegering voor meer dan twee eeuwen, van 1669 tot 1898, en dit is in feite de zwartste periode uit de geschiedenis van het eiland. In 1898 kwam Kreta in opstand tegen de onderdrukkers en verklaarde zich, bijgestaan door Engeland, onafhankelijk. In 1913 werd het eiland bij Griekenland aangesloten. In 1923 moesten alle Islamieten het eiland verlaten, dat echter de Griekse vluchtelingen van de Turkse kusten een onderdak bood.
  
  Tijdens de Tweede Wereldoorlog viel Kreta in handen van de Duitsers, maar er was een bijzonder fel ondergronds verzet van de trotse bevolking. De voornaamste eigenschap van het volk was immers, na eeuwenlange onderdrukking, een onstuimige drang naar vrijheid. Tegenwoordig is het eiland Kreta het meest kostbare juweel van Griekenland.
  

  sluiten